Caners

Adres
Krommenhoek 12a
5236 BE Gewande

Eigenaar
Waterschap Aa en Maas

Extra informatie
Youtube film
website gemaal
Stichtingsjaar
1934

Status
Werkende staat

Functie

Poldergemaal
Bemalinggebied
Polder Laag en Hoog Hemaal

lozend op

Maas

Totaal capaciteit
600 m³ -minuut
Ontwerper
Van Hasselt en de Koning

Monumentenstatus
Rijk

OORSPRONKELIJKE INSTALLATIE Motor
Hybride
Pomp
Vert. schroefpomp

HUIDIGE INSTALLATIEMotor
Diesel
Elektro
Pomp
Vert. schroefpomp
Vert. schroefpomp
Capaciteit
200 m³
400 m³
Opvoerhoogte m1
2,5
2,5

Het gebied ten zuiden van de Maas tussen Boxmeer en ’s-Hertogenbosch heeft eeuwenlang gefungeerd als overloop van de Maas in de vorm van de Beerse Overlaat. Daarnaast moest de afwatering van De Peel verwerkt worden. Deze taak berustte bij tientallen versnipperde polders en waterschappen totdat deze in 1921 opgingen in het toenmalige waterschap De Maaskant. De tot dan toe gebrekkige waterhuishouding verbeterde aanzienlijk, mede door de bouw van het gemaal Caners in 1933-1934.
Het gemaal is genoemd naar de toenmalige dijkgraaf F.G. Caners van het Waterschap Maaskant, tevens burgemeester van Ravenstein en Batenburg (van 1925 tot 1939). Het in de sobere baksteenarchitectuur van de Delftse School vorm gegeven gemaal had als hoofdtaak het bemalen van de polders Laag- en Hoog Hemaal en is gebouwd op de plaats waar de “Roode Wetering” in de Maas uitmondde. Het gemaal was en is uitgerust met twee open schroefpompen fabrikaat Stork Hengelo met een capaciteit van 400- en 200 m3/min. bij een opvoerhoogte van 2,50 m. De aandrijving vindt plaats met respectievelijk een elektromotor, fabrikaat EMF Dordt met een vermogen van 270 kW en een dieselmotor, fabrikaat Thomassen de Steeg type 2R40 met een vermogen van 175 pk. Deze motor is in 1953 geplaatst en heeft voordien dienst gedaan in het gemaal van de polder Empel en Meerwijk. Verder bestond de mogelijkheid bij waterstanden van de Maas lager dan het polderpeil onder vrij verval te lozen via een opening onder het gebouw naast de pompen. Naast het gemaal Caners stonden hier nog twee gemalen: het Hertogsgemaal, gebouwd in 1940/1941, en het in 1953 gebouwde gemaal Ploegmakers.
Bij de in de jaren ‘70 van de vorige eeuw uitgevoerde ruilverkaveling Midden-Maasland bleek reeds in de voorbereiding daarvan dat met deze drie gemalen de gewenste peilverlaging niet gerealiseerd kon worden. Hun taak werd overgenomen door het in 1979 in gebruik genomen gemaal Gewande. Gemaal Ploegmakers is afgebroken en gemaal Caners (sinds 1983) en het Hertogsgemaal zijn nu in gebruik als museum en voorlichtingscentrum (Caners). Alle installaties in het gemaal zijn nog intact. De door de dieselmotor aangedreven installatie is nog in werkende staat en wordt regelmatig opgestart, waarbij het opgevoerde water via een omloop weer terug achter de pomp wordt gebracht.





Film

terug

ZOEK IN DE DATABASE

Naam of plaats v/h gemaal
 

UITGEBREID ZOEKEN

Provincie
Eigenaar / beheerder
Monumentenstatus
Status
Huidig
opvoerwerktuig
Oorspronkelijk
opvoerwerktuig
Huidige
aandrijving
Oorspronkelijke
aandrijving
Stichtingsjaar