Hondsdijksepolder

Adres
Dorpsstraat naast molen 63
2396 HD Koudekerk aan den Rijn

Eigenaar
Hoogheemraadschap van Rijnland
Stichtingsjaar
1959

Status
In bedrijf

Functie

Poldergemaal
Bemalinggebied
Hondsdijkse polder

lozend op

Oude Rijn

Totaal capaciteit
25 m³ -minuut
Ontwerper
Niet bekend

Monumentenstatus
Geen

OORSPRONKELIJKE INSTALLATIE Motor
Diesel
Pomp
Vijzel

HUIDIGE INSTALLATIEMotor
Diesel
Pomp
Vijzel
Capaciteit
25 m³
Opvoerhoogte m1
1.4

Stichting en installaties
Het gemaal Hondsdijk is in 1959 gesticht als aanvullende bemaling voor de naastgelegen Hondsdijkse molen. De installatie bestaat uit een stalen vijzel, fabrikaat Machinefabriek Den Holder uit Leiden, met een capaciteit van 25 m3/min. bij een opvoerhoogte van circa 1.40 m. De oorspronkelijke aandrijving bestond uit een Lister dieselmotor. In 1988 werd deze vervangen door een Hatz dieselmotor met een vermogen van 27 pk. die met een Flender hydrokoppeling rechtstreeks de vijzel aandrijft. Bij deze aanpassing is de oorspronkelijke capaciteit van 33 m3/min. teruggebracht tot de huidige capaciteit van 25 m3/min. Dit was mogelijk doordat een deel van de Hondsdijkse polder via overstorten ging lozen op de naastgelegen Lagewaardse polder. Het thans bemalen oppervlak bedraagt circa 300 ha.

Situatie en ensemble
De Hondsdijkse polder bestaat sinds 1444 en werd tot de stichting van het dieselgemaal altijd met behulp van een windmolen bemalen. De thans hier aanwezige molen is nog volledig inzetbaar en wordt bewoond door de voormalige machinist. Indien de omstandigheden dit toelaten vindt de hoofdbemaling nog steeds met behulp van de molen plaats. Het inmiddels automatisch werkende dieselgemaal is in feite een noodbemaling. Het gemaal c.a. is circa 800 m. landinwaarts gelegen en loost op de Oude Rijn.

Gebouw
De behuizing van de installatie bestaat uit een betonnen onderbouw, waarop een uit metselwerk opgetrokken bescheiden bovenbouw met een met rode pannen gedekt zadeldak is geplaatst.

Waardestelling
Het gemaal Hondsdijk is van belang voor de bemalingsgeschiedenis van Nederland als één van de laatste voorbeelden van een door een dieselmotor aangedreven vijzelgemaal. Het is daarbij kenmerkend voor het verschijnsel van het van lieverlee vervangen van de kleine polderbemaling met behulp van windenergie door mechanische bemaling, in het onderhavige geval door het ontbreken van een aansluiting op het elektriciteitsnet, met behulp van een dieselmotor. De aanwezigheid van de oorspronkelijke windmolenbemaling verhoogt de waardering.



terug

ZOEK IN DE DATABASE

Naam of plaats v/h gemaal
 

UITGEBREID ZOEKEN

Provincie
Eigenaar / beheerder
Monumentenstatus
Status
Huidig
opvoerwerktuig
Oorspronkelijk
opvoerwerktuig
Huidige
aandrijving
Oorspronkelijke
aandrijving
Stichtingsjaar